Trójmiasto » Archiwum wykładów
Polska nad Bałtykiem. Konstruowanie tożsamości wizualnej państwa nad morzem (1918–1939)
| Data | 07-01-2010 |
|---|---|
| Wydział | Kultura i Sztuka |
prof. dr hab. Małgorzata Omilanowska , historyk sztuki, dyrektorka Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Gdańskiego, pracownik Instytutu Sztuki PAN w Warszawie; stypendystka kilkunastu europejskich instytucji naukowych, m.in. British Academy oraz Wissenschaftskolleg zu Berlin. W kręgu jej zainteresowań badawczych znajduje się sztuka i architektura XX wieku, przede wszystkim zagadnienia związane z poszukiwaniami stylu narodowego, architekturą inżynieryjną i edukacją architektoniczną. Ważniejsze publikacje: Stefan Szyller (1857–1933). Warszawski architekt doby historyzmu (1995), Atlas zabytków architektury w Polsce (współautorstwo, 2001), Świątynie handlu. Warszawska architektura komercyjna doby wielkomiejskiej (2004).
Odrodzona po zaborach Polska nie została wprawdzie odtworzona w jej przedrozbiorowych granicach, ale uzyskała dostęp do morza na krótkim odcinku wybrzeża bałtyckiego. Polityka morska stała się jednym z ważniejszych elementów kształtowanej wówczas wizji nowego państwa. Złożyły się na nią nie tylko ważne decyzje gospodarcze i militarne, takie jak budowa nowego portu w Gdyni czy rozwój polskiej marynarki wojennej, ale także wiele innych działań zmierzających m.in. do spopularyzowania polskiego wybrzeża jako idealnego miejsca wypoczynku. W efekcie w ciągu zaledwie kilkunastu lat powstało kilkanaście nadbałtyckich miejscowości kąpieliskowych, w większości zakładanych od podstaw, i rozwinięto polską żeglugę pasażerską, zarówno wycieczkową, jak i transatlantycką. Wypoczynek nadmorski i podróże morskie reklamowano w przewodnikach, prasie, na plakatach i w ulotkach, a w działania te angażowały się specjalnie powoływane instytucje, takie jak Liga Popierania Turystyki oraz Liga Morska i Kolonialna. Zainteresowanie morzem w latach 30. podsycały rajdy samochodowe przeprowadzane przez Gdynię i wybrzeże, specjalnie aranżowane malarskie plenery nadmorskie i obecność wątków morskich w polskiej produkcji filmowej tego czasu, a także organizowane corocznie Święto Morza. Wypoczynek nad polskim morzem urósł do rangi "patriotycznego obowiązkuâ€, bo taką retoryką posługiwano się w wypowiedziach publicystycznych i politycznych.