Trójmiasto » Archiwum wykładów
Życie po Holokauście - powojenna historia Żydów polskich
| Data | 26-11-2010 |
|---|---|
| Wydział | Nauki Humanistyczne i Społeczne |
dr Edyta Gawron , Adiunkt w Zakładzie Historii Żydów Katedry Judaistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierownik Ośrodka Studiów nad Historią i Kulturą Żydów Krakowskich, stypendystka Departamentu Stanu USA i Yad Vashem International Institute for Holocaust Research; prowadzi regularne wykłady akademickie w kraju i za granicą (w Czechach, Francji, Izraelu, Niemczech, Stanach Zjednoczonych). W kręgu jej zainteresowań badawczych znajduje się przede wszystkim tematyka związana ze współczesną historią Żydów w Polsce, historią Żydów w Krakowie, historią i konsekwencjami Holokaustu.
Z około 3,5 mln Żydów mieszkających w Polsce przed II wojną światową Holokaust przeżyło jedynie około 10%. Jedynie część z nich zdecydowała się na choćby czasowy powrót do Polski, a to w jaki sposób przeżyli okupację często determinowało ich przyszłość. Ocaleni pragnęli wrócić do normalnego życia, a także odbudować żydowską społeczność. Przez pierwszych kilka powojennych lat, mimo przypadków antysemityzmu, odbudowa życia żydowskiego w Polsce wydawała się nadal możliwa, jednak po utworzeniu Państwa Izrael wielu Żydów zdecydowało się na emigrację. Pozostającym w kraju Polakom żydowskiego pochodzenia władze odebrały możliwość zachowania autonomii - zamykając szkoły żydowskie, delegalizując partie polityczne i odmawiając funkcjonowania większości instytucji społeczno-kulturalnych. Tak zmienione warunki funkcjonowania społeczności żydowskiej w Polsce były dodatkowo utrudniane przez działania antysemickie i kampanię antysyjonistyczną (1967-1968), kolejne fale często wymuszonej emigracji, a także stosunek do Holokaustu i jego upamiętniania. Niemniej jednak społeczności żydowskiej w Polsce udało się przetrwać, i dziś choć nieliczna, stara się kontynuować przedwojenne tradycje, pamiętając o dramacie Holokaustu i pozostając w kontakcie z Żydami w Izraelu i diasporze. Stopniowej odbudowie życia żydowskiego towarzyszy także coraz lepsze poznanie historii, tradycji i religii, a także rozwój kultury żydowskiej.