Trójmiasto » Archiwum wykładów
Zwrot hermeneutyczny - narodziny nowego paradygmatu humanistyki
| Data | 08-12-2010 |
|---|---|
| Wydział | Nauki Humanistyczne i Społeczne |
prof. dr hab. Tadeusz Bartoś , Filozof, teolog, publicysta, profesor Akademii Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku, były dominikanin (opuścił Zakon Kaznodziejski w 2007 r.). Współzałożyciel i dyrektor Dominikańskiego Studium Filozofii i Teologii w Warszawie (obecnie Warszawskie Studium Filozofii i Teologii). Specjalizuje się w myśli Tomasza z Akwinu. Opublikował m.in.: Metafizyczny pejzaż. Świat według Tomasza z Akwinu (2006), Wolność, równość, katolicyzm (2007), Jan Paweł II. Analiza krytyczna (2008).
Rozwijane od XIX wieku badania historyczne ukazują, jak odmienne są kultury, do których nie sposób przykładać naszych kategorii. Spowodowało to wzrost świadomości własnych schematów myślowych (przedzałożeń). W tym duchu można interpretować narodziny psychoanalizy. Problem ten rozwijany jest także w opisie uwikłania w język. Analizują to hermeneuci (Georg Gadamer, Paul Ricoeur), ale także filozofowie analityczni (Ludwig Wittgenstein). Nowe podejście do języka sprawia, że przestał być on rozmiany jako narzędzie dostarczania prawdy. Prawda jest pojęciem zbędnym (deflacyjna teoria prawdy) - oto jedna z konsekwencji takiego myślenia. Dotyczy ono rzeczywistości społecznej, ale także rzeczywistości religii. W ten sposób humanistyka jawi się jako dziedzina mnożenia wątpliwości, podważania pewników, znoszenia absolutów. Lęk, jaki panuje przed takim spojrzeniem, wydaje się nadmierny i nieuzasadniony. Podsycany przez religie o zabarwieniu fundamentalistyczym jest groźny dla pokojowego rozwoju społeczeństw i dlatego wymaga analitycznej refleksji.